Werkvorm
EAI-kaart
Breng één taak terug naar vier vragen: wat moet de leerling leren, waar zit hij in dat leren, waaraan moet hij zelf betekenis geven en wat doet AI precies op die plek?
Docent
beschrijf→lokaliseer→benoem
Leerling
voer uit→licht toe
Werkvormen
Waar wil je in je les mee verder?
Begin bij een concrete onderwijsvraag, of vertrek vanuit het didactische model waarmee je al werkt. EAI voegt geen nieuw lesmodel toe.
Dezelfde EAI-vraag, twee ingangen
Wat moet de leerling hier zelf doen?
Je kunt beginnen bij een probleem dat je in de les ziet. Of bij de fase van een bestaand didactisch model. In beide gevallen blijft de vraag hetzelfde: welke handeling draagt hier het leren?
onderwijsmodel→fase→kernhandeling→AI→bewijs
Kies wat je nodig hebt
Welke situatie herken je?
Je hoeft geen EAI-term te kennen. Klik op wat je als docent probeert te bereiken.
Bestaand model, eigen fasen
Met welk model werk je?
EAI verandert de namen, volgorde of bedoeling van het bronmodel niet. We laten alleen zien welke EAI-vragen en werkvormen binnen een fase of functie relevant kunnen zijn.
Bronmodel
Expliciete Directe Instructie 2.0
De negen EDI-lesfasen blijven intact. EAI voegt per fase alleen de vraag toe welke menselijke handeling daar betekenis draagt, wat AI doet en welk bewijs je daarna nodig hebt.
Loopt door meerdere fasen heenBetrekken en activerenHerhalenControleren van begripFeedback
Bronmodel
Explicit Instruction
De zes teaching functions uit het bronmodel blijven in hun eigen volgorde en terminologie staan. EAI legt daar alleen een analyse van menselijke en AI-handelingen overheen.
Archer & Hughes (2011), Explicit Instruction: Effective and Efficient TeachingBronmodel ↗EAI-adapter ↗
Loopt door meerdere fasen heenProductive learner engagementHigh success during learningScaffold and systematically fade support
Bronmodel
Formatieve toetscyclus
De vijf fasen vormen samen een formatief proces. EAI verandert die cyclus niet, maar maakt per fase zichtbaar welke menselijke handeling, AI-bijdrage en bewijsbetekenis relevant kunnen zijn.
Loopt door meerdere fasen heenDoelgericht bewijs verzamelenInterpretatie scheiden van observatieVervolgactie baseren op leerlingbewijs
Direct Instruction in de Engelmann-traditie staat wel als adapter in de EAI Standard, maar wordt hier niet als universele lineaire lesroute getoond omdat de bron dat model niet zo structureert.
Passende werkvormen
Kies hierboven een situatie, fase of functie
Dan verschijnen hier eerst de werkvormen die daar inhoudelijk het best bij aansluiten.
Hier vind ik nu geen passende werkvorm. Probeer een ander woord of wis je keuze.
Alle 57 werkvormen bekijken
Voor wie al weet wat hij zoekt. Gebruik zoeken of de extra filters.
Bekijk hoe →
Werkvorm
Kernhandeling-check
Bepaal welke menselijke handeling in deze fase inhoudelijke betekenis draagt voordat je AI een rol geeft.
Docent
bepaal→benoem→toets
Leerling
voer uit→geef betekenis
Werkvorm
Wie doet welk werk?
Maak zichtbaar wie welke handeling uitvoert, op welk moment, gelezen ten opzichte van de kernhandeling.
Docent
ontleed→wijs toe→vergelijk
Leerling
kies→formuleer→controleer
Werkvorm
Wat verandert er als je de prompt verandert?
Voer dezelfde vraag meerdere keren uit en onderzoek variatie, toon, aannames en mogelijke fouten.
Docent
varieer→vergelijk→duid
Leerling
beoordeel→vergelijk
Werkvorm
Toollab: dezelfde vraag, twee omgevingen
Vergelijk een algemene AI met een brongebonden omgeving en analyseer wat context en bronnen veranderen.
Docent
vergelijk→analyseer→duid
Leerling
beoordeel→controleer
Werkvorm
Eerste poging en versie vergelijken
Bewaar een eerste eigen poging en vergelijk daarna wat met AI-hulp veranderde, door wie en waarom.
Docent
laat proberen→bewaar→vergelijk
Leerling
probeer→vergelijk→herzie
Werkvorm
Keuzes verantwoorden
Leg per relevante AI-bijdrage vast wat is overgenomen, aangepast of verworpen en waarom.
Docent
selecteer→vraag door
Leerling
accepteer→pas aan→verwerp
Werkvorm
Terug naar de keuze
Redeneer vanaf een concrete passage, keuze of wijziging terug naar AI-bijdragen, eigen beslissingen en redenen.
Docent
selecteer→vraag terug→controleer
Leerling
reconstrueer→verklaar→verantwoord
Werkvorm
Terugkijken op je eigen keuzes
Betreed na AI-gebruik opnieuw het denkproces en reconstrueer voorstellen, keuzes, afwijzingen en alternatieve routes.
Docent
laat terugkijken→vraag door
Leerling
reconstrueer→vergelijk→reflecteer
Werkvorm
Hulp tijdelijk weghalen
Neem relevante AI-ondersteuning tijdelijk weg en kijk of de kernhandeling zelfstandig beschikbaar blijft.
Docent
isoleer→verminder hulp→observeer
Leerling
voer opnieuw uit→toon zelfstandigheid
Werkvorm
Eerst uitleggen, dan verder
Pauzeer verdere AI-hulp en laat eerst de relevante redenering of keuze door de leerling zichtbaar maken.
Docent
pauzeer→vraag uitleg→hervat
Leerling
leg uit→herstel→ga verder
Werkvorm
Nieuwe opgave, dezelfde handeling
Laat dezelfde onderliggende handeling uitvoeren op een nieuw item met minder kans op antwoordhergebruik.
Docent
kies handeling→maak nieuw item→observeer
Leerling
herken→voer uit→licht toe
Werkvorm
Vergelijk en bouw opnieuw op
Gebruik het AI-antwoord als vergelijkingsmateriaal. Haal het daarna uit beeld en laat de leerling de relevante stap zelf opnieuw opbouwen.
Docent
laat vergelijken→haal weg→laat herbouwen
Leerling
vergelijk→kies→reconstrueer
Werkvorm
Bewijs van leren
Kijk niet alleen naar het product. Vraag ook: lukt het met hulp, zelfstandig, later nog en in een andere situatie?
Docent
formuleer uitspraak→kies bewijs→interpreteer
Leerling
voer uit→herhaal→pas toe
Werkvorm
Later opnieuw uitvoeren
Laat de relevante handeling na een betekenisvolle tijd opnieuw uitvoeren zonder het eerdere antwoord opnieuw aan te bieden.
Docent
plan later→bied nieuw item→observeer
Leerling
haal op→voer opnieuw uit
Werkvorm
Dezelfde handeling in een andere situatie
Verander context of representatie terwijl de onderliggende handeling gelijk blijft.
Docent
verander context→bewaar handeling→observeer
Leerling
herken→pas aan→voer uit
Werkvorm
Hoe zeker ben je, en wat laat je zien?
Leg vertrouwen in eigen kunnen naast een verse zelfstandige poging.
Docent
vraag inschatting→laat uitvoeren→vergelijk
Leerling
schat in→voer uit→stel bij
Werkvorm
Foutanalyse
Laat de leerling een fout herkennen, lokaliseren, verklaren en herstellen voordat een volledige oplossing verschijnt.
Docent
laat lokaliseren→vraag waarom→laat herstellen
Leerling
detecteer→lokaliseer→verklaar
Werkvorm
Feedback krijgen, zelf opnieuw doen
Laat opmerkingen leiden tot een nieuwe poging van de leerling, niet tot een kant-en-klare verbeterde versie.
Docent
geef feedback→begrens→laat opnieuw doen
Leerling
interpreteer→kies→herzie
Werkvorm
Controleer de bron
Controleer een belangrijke uitspraak van AI bij een passende bron en leg uit wat die controle oplevert.
Docent
selecteer claim→vraag controle
Leerling
zoek→vergelijk→verifieer
Werkvorm
Wat is de kleinste hulp die nodig is?
Laat de leerling eerst bepalen waar hij vastloopt en wat de kleinste hulp is waarmee hij zelf verder kan.
Docent
laat lokaliseren→laat hulp kiezen→doseer
Leerling
lokaliseer→vraag gericht→hervat
Werkvorm
Overnemen, aanpassen of verwerpen
Laat de leerling een AI-suggestie bewust accepteren, aanpassen of verwerpen vóórdat hij ermee verdergaat.
Docent
laat beoordelen→vraag reden
Leerling
accepteer→pas aan→verwerp
Werkvorm
Neem de regie weer over
Geef na een periode van AI-hulp de keuze over de volgende stap en de controle op voortgang terug aan de leerling.
Docent
bouw stopmoment in→geef regie terug
Leerling
plan→kies→monitor
Werkvorm
Herontwerp je opdracht
Herontwerp een bestaande taak vanuit de actuele EAI-volgorde en voeg pas daarna AI en bewijs toe.
Docent
ontleed→bepaal kernhandeling→herontwerp
Leerling
voer relevante handeling uit
Werkvorm
Wat doet AI, en wanneer gaat het terug naar de leerling?
Leg vast wat AI in een taak mag doen én op welk moment een relevante handeling teruggaat naar de mens.
Docent
definieer rol→begrens→plan terugkeer
Leerling
neem over→voer opnieuw uit
Werkvorm
Toets opnieuw ontwerpen
Bepaal opnieuw wat een product nog kan bewijzen wanneer AI delen van de relevante handeling kan uitvoeren.
Docent
bepaal uitspraak→analyseer bijdrage→ontwerp bewijs
Leerling
voer relevante handeling uit
Werkvorm
Wat leer je, behalve dat de taak af is?
Maak expliciet wat er geleerd of verbeterd moet worden, los van alleen de taak afronden.
Docent
vraag door→verhelder
Leerling
onderscheid→formuleer leerdoel
Werkvorm
Eerst zelf een plan maken
Haal een kant-en-klare AI-route weg en laat de leerling zelf een minimale aanpak met checkpoint maken.
Docent
laat eerst plannen→vergelijk daarna
Leerling
plan→orden→kies controlepunt
Werkvorm
Eerst zelf controleren
Laat de leerling vooraf bepalen waaraan hij zelf ziet of een aanpak werkt voordat AI dat oordeel geeft.
Docent
bouw controlepunt in→laat eerst zelf beoordelen
Leerling
kies criterium→monitor→vergelijk
Werkvorm
Waar loop ik precies vast?
Stel inhoudelijke hulp kort uit en laat de leerling eerst precies lokaliseren waar de voortgang stopt.
Docent
vraag door→lokaliseer
Leerling
herken→lokaliseer→benoem
Werkvorm
Verander je aanpak op basis van wat je ziet
Laat de leerling zelf beslissen of een strategie moet blijven, veranderen of stoppen op basis van zichtbaar bewijs.
Docent
laat bewijs bekijken→vraag keuze
Leerling
evalueer→kies→verander strategie
Werkvorm
Bouw je eigen proces terug
Reconstrueer concrete doelen, keuzes, vastlopers en aanpassingen uit het eigen proces in plaats van een algemene AI-reflectie te laten schrijven.
Docent
selecteer momenten→vraag terug
Leerling
reconstrueer→verklaar→pas aan
Werkvorm
Welke aanname zit ertussen?
Maak een onuitgesproken aanname in een redenering expliciet voordat AI die voor de leerling benoemt.
Docent
vraag wat ertussen zit→laat toetsen
Leerling
identificeer→toets→herzie
Werkvorm
Past deze bron bij deze claim?
Laat de leerling beoordelen of een bron juist deze conclusie kan dragen, en waarom.
Docent
laat koppelen→vraag waarom
Leerling
beoordeel→vergelijk→onderbouw
Werkvorm
Van bewijs naar conclusie
Maak de redeneringsstap tussen informatie en conclusie expliciet in plaats van bewijs en standpunt alleen naast elkaar te zetten.
Docent
vraag verbinding→begrens
Leerling
verbind→redeneer→concludeer
Werkvorm
Begin met het tegenargument
Laat de leerling eerst zelf een geloofwaardig tegenargument genereren voordat AI tegenwerpingen aanlevert.
Docent
vraag tegenargument→laat wegen
Leerling
herken→formuleer→weeg
Werkvorm
Weeg verschillende perspectieven
Vergelijk verschillende perspectieven en laat de leerling expliciet aangeven welk perspectief de eigen conclusie beïnvloedt en waarom.
Docent
bied perspectieven→vraag weging
Leerling
vergelijk→weeg→verantwoord
Werkvorm
Bouw de weerlegging zelf opnieuw op
Haal een AI-geschreven weerlegging weg en laat de leerling een nieuwe reactie op een vergelijkbare tegenwerping opbouwen.
Docent
laat voorbeeld verdwijnen→bied nieuwe situatie
Leerling
weerleg→reconstrueer→verantwoord
Werkvorm
Hoe sterk mag je conclusie zijn?
Laat de leerling bepalen welke conclusie het beschikbare bewijs daadwerkelijk rechtvaardigt en hoe sterk die conclusie mag zijn.
Docent
vraag begrenzing→laat formuleren
Leerling
weeg bewijs→concludeer→begrens
Werkvorm
Wat zie je, en wat maak je ervan?
Scheid wat de leerling daadwerkelijk zei, schreef of deed van de interpretatie die je eraan geeft.
Docent
observeer→scheid→interpreteer
Leerling
geef directe informatie
Werkvorm
Eén vraag die twee verklaringen uit elkaar haalt
Ontwerp één vervolgvraag die onderscheid maakt tussen twee plausibele verklaringen van een leerlingreactie.
Docent
formuleer verklaringen→lok reactie uit→vergelijk
Leerling
reageer→laat nieuw bewijs zien
Werkvorm
Waar gaat het voor het eerst mis?
Traceer een fout terug naar het eerste punt waar het proces onvoldoende wordt, niet alleen naar het laatste verkeerde antwoord.
Docent
traceer→lokaliseer→kies hulp
Leerling
voer uit→licht toe
Werkvorm
Houd meerdere verklaringen open
Formuleer meer dan één plausibele verklaring voordat je een leerlingreactie diagnostisch duidt.
Docent
genereer verklaringen→toets→stel bij
Leerling
reageer→lever nieuw bewijs
Werkvorm
Maak je conclusie niet groter dan het bewijs
Beperk je conclusie tot wat het beschikbare leerlingbewijs werkelijk ondersteunt.
Docent
observeer→begrens interpretatie→noteer onbekend
Leerling
lever werk of reactie
Werkvorm
Laat onzekerheid nog even bestaan
Maak expliciet wat nog onbekend is en of die onzekerheid de volgende beslissing werkelijk beïnvloedt.
Docent
benoem onbekend→weeg relevantie→beslis
Leerling
vul perspectief aan
Werkvorm
Van wat je ziet naar je volgende stap
Koppel een volgende onderwijsinterventie expliciet aan het geïdentificeerde probleem en het beschikbare bewijs.
Docent
interpreteer→vergelijk opties→kies respons
Leerling
reageer→laat effect zien
Werkvorm
Vorm eerst je eigen professionele oordeel
Verberg een AI-advies tijdelijk en reconstrueer de professionele beslissing vanuit oorspronkelijke leerlinginformatie.
Docent
verberg advies→interpreteer zelf→beslis
Leerling
lever oorspronkelijke informatie
Werkvorm
Vraag de leerling zelf
Controleer een betekenisvolle interpretatie rechtstreeks bij de leerling voordat die onderdeel wordt van een besluit over de leerling.
Docent
luister→verhelder→controleer interpretatie
Leerling
vertel→corrigeer→vul aan
Werkvorm
Kies een vervolg dat past bij het signaal
Kies de minst ingrijpende vervolgstap die past bij bewijs, onderwijsdoel en resterende onzekerheid.
Docent
weeg→kies proportioneel→volg op
Leerling
reageer→laat effect zien
Werkvorm
Wat moet de leerling straks zelf doen?
Benoem vóór je hulp kiest welke handeling na die hulp nog of weer door de leerling zelf moet worden uitgevoerd.
Docent
identificeer doelhandeling→kies hulp→plan terugkeer
Leerling
voer doelhandeling uit
Werkvorm
Geef de kleinste hulp die nodig is
Kies de kleinste ondersteuning die voortgang weer mogelijk maakt terwijl zo veel mogelijk van de doelhandeling bij de leerling blijft.
Docent
lokaliseer→kies kleinste hulp→observeer
Leerling
hervat→voer zelf uit
Werkvorm
Stel een vraag die de leerling zelf laat denken
Formuleer een vraag die de ontbrekende handeling uitlokt zonder de relatie, keuze of oplossingsroute al in de vraag mee te geven.
Docent
identificeer ontbrekende stap→vraag uitlokkend→observeer
Leerling
lever relatie→kies→redeneer
Werkvorm
Geef feedback zonder het over te schrijven
Geef foutinformatie of een criterium zonder de inhoudelijke revisie uit handen van de leerling te nemen.
Docent
signaleer→geef criterium→geef terug
Leerling
herzie→corrigeer→licht toe
Werkvorm
Doe voor, laat daarna zelf opnieuw doen
Modelleer wanneer dat nodig is, maar geef de doelhandeling daarna terug via een nieuwe uitvoering die geen kopie is.
Docent
modelleer→haal model weg→laat opnieuw doen
Leerling
observeer→reconstrueer→voer uit
Werkvorm
Haal één laag hulp weg
Verwijder één ondersteuningslaag zodra leerlingbewijs laat zien dat meer van de handeling kan terugkeren.
Docent
observeer→verminder steun→controleer
Leerling
voer met minder steun uit
Werkvorm
Geef de handeling terug
Plan expliciet waar een door docent of AI uitgevoerde handeling weer door de leerling wordt uitgevoerd.
Docent
markeer overname→geef terug→controleer
Leerling
neem over→voer opnieuw uit
Werkvorm
Meer oefenen of opnieuw uitleggen?
Bepaal of de leerling vooral nieuwe uitvoering nodig heeft of dat de onderliggende representatie opnieuw moet worden opgebouwd.
Docent
diagnosticeer→kies oefenen of uitleg→controleer
Leerling
oefen→begrijp→voer opnieuw uit