Gebruik dit als
Een goed geformuleerde AI-uitleg kan de eerste plausibele verklaring te snel als diagnose laten voelen.
Werkvorm · Docent · Team
Houd meerdere verklaringen open
EAI-term: Competing Explanations
Formuleer meer dan één plausibele verklaring voordat je een leerlingreactie diagnostisch duidt.
ProcesFaseKernhandelingWat doet AI?Wat kun je nu zeggen?
De vraag eronder
Welke andere verklaring kan hetzelfde leerlinggedrag of dezelfde fout opleveren?
Docent
genereer verklaringen→toets→stel bij
Leerling
reageer→lever nieuw bewijs
AI
genereer alternatieven
- Noteer minstens twee plausibele verklaringen.
- Bedenk welk nieuw bewijs onderscheid kan maken.
- Stel je oordeel uit tot dat bewijs er is.
- Geef een nieuwe reactie of uitvoering.
- Laat zien welke verklaring daardoor sterker of zwakker wordt.
- Genereer mogelijke verklaringen als opties.
Niet automatisch doen
Behandel de meest plausibel klinkende AI-verklaring niet als vastgesteld.
Concreet voorbeeld
Zo kan dit er in de klas uitzien.
Een leerling doet weinig mee. Het team noteert eerst meerdere plausibele verklaringen, bijvoorbeeld onbegrip, tempo of motivatie, voordat één interpretatie leidend wordt.
Zo doe je het
Werk stap voor stap.
Pas de formulering aan je vak en klas aan. De volgorde bewaakt dat de relevante leerlinghandeling niet ongemerkt uit beeld verdwijnt.
- Noteer de eerste verklaring die bij je opkomt.
- Formuleer minimaal één geloofwaardig alternatief.
- Schrijf per verklaring welk bewijs ervoor en ertegen spreekt.
- Bepaal welk ontbrekend bewijs het meeste verschil zou maken.
- Verzamel dat bewijs met een korte probe of observatie.
- Kies pas daarna een werkhypothese en houd resterende onzekerheid zichtbaar.
Daarna
Waar kijk je naar?
Een minder geankerd professioneel oordeel dat expliciet is verbonden aan leerlingbewijs.
Let op
Wat kun je nog niet concluderen?
Het doel is niet altijd twee verklaringen even waarschijnlijk maken, maar voorkomen dat plausibiliteit als bewijs wordt behandeld.
Waarom dit kan helpen
Een AI-advies is niet hetzelfde als professioneel oordeel
Bij professioneel handelen tellen niet alleen uitkomst en efficiëntie, maar ook observatie, interpretatie, onzekerheid, leerlingperspectief en verantwoordelijkheid. Die menselijke oordeelsvorming moet van een AI-aanbeveling te onderscheiden blijven.
Onderbouwing op de site: CLM-007, CLM-008 en pedagogical judgement registry
EAI Standard / technische laag
Relatie tot de Standard: Direct gekoppeld aan één of meer kandidaat-microstructuren in de EAI Standard.
De termen hieronder helpen om dezelfde handeling precies terug te vinden. Dit is geen kwaliteitsrangorde en maakt de werkvorm niet automatisch wetenschappelijk gevalideerd.
MS-TDJ-07generate_competing_explanationsMS-TDJ-08test_explanation_against_new_evidence
Bron van deze werkvorm: EAI Standard 0.4-candidate · teacher diagnostic judgement MS-TDJ-07/08