Gebruik dit als
De kernhandeling is niet automatisch de moeilijkste, langste of meest zichtbare stap.
Werkvorm
Kernhandeling-check
Aan welke stap moet de leerling in deze fase zelf inhoudelijke betekenis geven om tot leren te komen? Dat is de kernhandeling waar deze werkvorm naar zoekt.
De vraag eronder
Welke stap moet de leerling of professional hier zelf uitvoeren om betekenis te geven aan het proces?
Docent
bepaal→benoem→toets
Leerling
voer uit→geef betekenis
AI
ondersteun rondom
- Schrijf het leerdoel in één zin op.
- Vraag: welke stap moet de leerling hier zelf uitvoeren om dit te leren?
- Benoem die stap zo concreet mogelijk met een werkwoord.
- Voer juist die stap zelf uit.
- Leg kort uit wat je daarbij hebt gedaan.
- Ondersteun om die stap heen, niet in plaats van die stap.
Niet automatisch doen
Maak een handeling niet automatisch 'beschermd'; haar betekenis hangt af van doel, fase en context.
Werk van buiten naar binnen
- Proces: wat moet uiteindelijk geleerd, beheerst of professioneel beoordeeld worden?
- Fase: waar bevindt de leerling zich nu in dat leren?
- Handelingen: welke stappen worden hier uitgevoerd?
- Kernhandeling: aan welke stap moet de leerling hier zelf inhoudelijke betekenis geven?
- AI-check: voert AI precies die handeling uit, ondersteunt het eromheen, of doet het iets anders?
- Evidence: wat moet zichtbaar zijn als je later iets over menselijke beheersing of professioneel oordeel wilt zeggen?
Test
Haal de AI-bijdrage denkbeeldig weg.
Verdwijnt daarmee alleen routinewerk, of verdwijnt de stap waaraan de leerling juist zelf betekenis moest geven? Dat onderscheid bepaalt de volgende ontwerpkeuze.
Concreet voorbeeld
Zo kan dit er in de klas uitzien.
Bij een betoog Nederlands mag AI taal verbeteren. De docent vraagt eerst welke handeling centraal staat: argumenten wegen en een conclusie onderbouwen. Die stap blijft daarom bij de leerling.
Waarom dit kan helpen
Eerst het leren en de taak begrijpen
Onderzoek naar AI in onderwijs laat geen simpel effect van 'wel of geen AI' zien. Het maakt uit welke rol AI krijgt, welke taak wordt uitgevoerd en welk menselijk werk overblijft. Daarom begint EAI met de concrete situatie en niet met een toolcategorie.
Onderbouwing op de site: EAI evidence claims CLM-001, CLM-005 en CLM-015
EAI Standard / technische laag
Relatie tot de Standard: Werkvorm uit de EAI-praktijklaag; de technische koppeling is nog geen directe Standard-microstructuur.
De termen hieronder helpen om dezelfde handeling precies terug te vinden. Dit is geen kwaliteitsrangorde en maakt de werkvorm niet automatisch wetenschappelijk gevalideerd.
core_human_actioncontextafhankelijke kernhandeling
Bron van deze werkvorm: EAI · Nieuwe uitgave 2026